Η γεωγραφία που δημιουργεί μια χαμένη ευκαιρία
Στο πρώτο μέρος αυτής της σειράς είδαμε ότι η σύνδεση της Καρύστου με τις Κυκλάδες δεν αποτελεί μια νέα ιδέα.
Η περιοχή έχει ιστορία στην ακτοπλοΐα. Πλοία με αφετηρία ή προορισμό την Κάρυστο πέρασαν από το Αιγαίο, η ναυτική παράδοση της περιοχής υπήρξε σημαντική, ενώ σε νεότερα χρόνια η πόλη εντάχθηκε ξανά σε δρομολόγια προς τα νησιά των Κυκλάδων.
Του Στρατή Μαζίδη
Συνεπώς το ερώτημα δεν είναι αν η Κάρυστος μπορεί θεωρητικά να συνδεθεί με το Αιγαίο, αλλά γιατί μια σύνδεση που έχει δοκιμαστεί στην πράξη δεν αποτελεί σήμερα σταθερό κομμάτι του ακτοπλοϊκού χάρτη.
Και η απάντηση βρίσκεται πρώτα απ' όλα στη γεωγραφία.
Γιατί, αν κοιτάξει κάποιος τον χάρτη, θα διαπιστώσει κάτι ιδιαίτερα ενδιαφέρον:
Η Κάρυστος δεν είναι ένα απομονωμένο λιμάνι στην άκρη της Εύβοιας.
Είναι ένα από τα πλησιέστερα σημεία της ηπειρωτικής Ελλάδας προς τις Κυκλάδες.
Ένα λιμάνι που κοιτάζει το Αιγαίο
Η Κάρυστος βρίσκεται στο νοτιότερο άκρο της Εύβοιας, απέναντι από τις βόρειες Κυκλάδες.
Η θέση της δημιουργεί μια φυσική συνέχεια ανάμεσα στην στεριά και στο νησιωτικό σύμπλεγμα.
Για έναν ταξιδιώτη από την ηπειρωτική Ελλάδα, η πρόσβαση στην Κάρυστο μπορεί να γίνει οδικώς. Δεν απαιτεί μετάβαση στο λεκανοπέδιο της Αττικής, είσοδο στην κυκλοφορία της πρωτεύουσας και προσέγγιση σε ένα από τα μεγάλα λιμάνια.
Στο πρώτο άρθρο σημειώναμε μια φράση ενός φίλου από την Άνδρο, που όσο απλή κι αν ακούγεται, αποτυπώνει μια πραγματικότητα:
«Μα και η Κάρυστος, Κυκλάδες είναι, αν δεις καλά τον χάρτη».
Φυσικά γεωγραφικά ανήκει στην Εύβοια.
Όμως από την πλευρά της θάλασσας, η απόσταση από τις Κυκλάδες είναι αυτή που δημιουργεί τις δυνατότητες.
Η ακτοπλοΐα δεν είναι μόνο θέμα απόστασης
Στις θαλάσσιες μεταφορές η απόσταση δεν είναι το μοναδικό κριτήριο.
Σημασία έχουν:
- ο συνολικός χρόνος του ταξιδιού,
- η πρόσβαση στο λιμάνι,
- το κόστος καυσίμων,
- η δυνατότητα μεταφοράς οχημάτων,
- η ευκολία για οικογένειες και επαγγελματίες.
Ένας ταξιδιώτης από τη Στερεά Ελλάδα ή τη Θεσσαλία που θέλει να ταξιδέψει στις Κυκλάδες σήμερα έχει ουσιαστικά μία επιλογή: να κατευθυνθεί προς τα μεγάλα λιμάνια της Αττικής.
Αυτό σημαίνει επιπλέον χιλιόμετρα, χρόνο και κόστος.
Αντίθετα, η επιλογή της Νότιας Εύβοιας θα μπορούσε να δημιουργήσει μια διαφορετική διαδρομή:
Στερεά Ελλάδα ή Θεσσαλία → Κάρυστος → Κυκλάδες.
Όση ώρα χρειάζεται ένας οδηγός από την Περιφέρεια από τον κόμβο για Χαλκίδα, να συνεχίσει για Πειραιά ή Λαύριο, με μικρές διαφορές θα χρειαζόταν για την Κάρυστο αλλά αποφεύγοντας την κίνηση στο Λεκανοπέδιο. Αν μάλιστα αλλάξει η σχεδίαση του επαρχιακού δρόμου ώστε ο οδηγός να μην περνά μέσα από Χαλκίδα, Ερέτρια, Αμάρυνθο κλπ, τότε θα μπορούμε να μιλήσουμε για ακόμη καλύτερους όρους.
Μια διαδρομή που δεν θα αντικαθιστούσε τα μεγάλα λιμάνια, αλλά θα μπορούσε να λειτουργήσει συμπληρωματικά.
Η Κάρυστος δεν ανταγωνίζεται τη Ραφήνα
Κάθε συζήτηση για μια νέα σύνδεση της Καρύστου δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ανταγωνισμός προς τη Ραφήνα, τον Πειραιά ή το Λαύριο.
Τα λιμάνια αυτά έχουν το δικό τους ρόλο και εξυπηρετούν μια τεράστια αγορά.
Όμως τα τελευταία χρόνια γίνεται όλο και πιο έντονη η συζήτηση για την πίεση που δέχονται, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες.
Η αύξηση της κίνησης δημιουργεί ανάγκες για νέες λύσεις.
Και οι λύσεις αυτές δεν είναι απαραίτητο να σημαίνουν μόνο μεγαλύτερα πλοία ή περισσότερα δρομολόγια από τα ίδια σημεία.
Μπορεί να σημαίνουν και καλύτερη αξιοποίηση άλλων λιμανιών που ήδη υπάρχουν.
Το μέλλον της Ανατολικής Αττικής και της Νότιας Εύβοιας ίσως πρέπει να εξεταστεί ως ένα ενιαίο γεωγραφικό σύστημα. Το τρίγωνο Ραφήνα – Μαρμάρι – Κάρυστος μπορεί να αποκτήσει διαφορετική σημασία τα επόμενα χρόνια, ιδιαίτερα εφόσον οι συγκοινωνιακές εξελίξεις στην Ανατολική Αττική αλλάξουν τα δεδομένα.
Η πιθανή επέκταση της Αττικής Οδού και η μελλοντική άφιξη του προαστιακού στη Ραφήνα δημιουργούν νέες προοπτικές για το λιμάνι και αυξάνουν τη σημασία της σύνδεσής του με την απέναντι πλευρά του Ευβοϊκού.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η Νότια Εύβοια δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται μόνο ως ένας τοπικός προορισμός. Μπορεί να αποτελέσει μέρος ενός ευρύτερου δικτύου μετακινήσεων.
Η αγορά που δεν δοκιμάστηκε ποτέ ολοκληρωμένα
Ένα από τα βασικά ερωτήματα είναι αν υπάρχει επιβατική κίνηση.
Η εμπειρία όμως δείχνει ότι η συζήτηση αυτή δεν μπορεί να γίνει απομονωμένα.
Μια ακτοπλοϊκή σύνδεση δεν κρίνεται μόνο από τα εισιτήρια που κόπηκαν σε μια περίοδο.
Επηρεάζεται από:
- τη διάρκεια λειτουργίας,
- τη συχνότητα των δρομολογίων,
- την προβολή,
- τις ώρες αναχώρησης,
- το κόστος του εισιτηρίου,
- τη δυνατότητα μεταφοράς οχημάτων.
Η σύνδεση της Καρύστου με τις Κυκλάδες, όταν δοκιμάστηκε, δεν είχε πάντοτε τις προϋποθέσεις μιας πλήρους εμπορικής ανάπτυξης.
Και όμως δημιούργησε κίνηση.
Αυτό από μόνο του αποτελεί ένα στοιχείο που αξίζει να εξεταστεί.
Από το λιμάνι της Καρύστου στο Αιγαίο του αύριο
Η συζήτηση για την Κάρυστο δεν αφορά μόνο ένα καλοκαιρινό δρομολόγιο.
Αφορά το πώς αντιλαμβανόμαστε σήμερα τις μεταφορές. Αν για δεκαετίες η ανάπτυξη βασίστηκε στη συγκέντρωση της κίνησης σε λίγους μεγάλους κόμβους, ίσως το μέλλον απαιτεί ένα διαφορετικό μοντέλο, με περισσότερες πύλες και καλύτερη αξιοποίηση της γεωγραφίας.
Θα μπορούσε άραγε η Κάρυστος να γίνει ακτοπλοϊκά το νέο Μαντούδι;
Όχι βέβαια αντιγράφοντας τον ρόλο ενός άλλου λιμανιού, αλλά αποκτώντας έναν αντίστοιχο στρατηγικό ρόλο: να αποτελέσει ένα σημείο αναφοράς για μετακινήσεις προς το Αιγαίο από μια ευρύτερη περιοχή της ηπειρωτικής Ελλάδας.
Σε μια εποχή γεωπολιτικής αστάθειας όπου το κόστος ενέργειας αυξάνεται, οι αποστάσεις αποκτούν μεγαλύτερη σημασία και οι μεγάλες υποδομές αντιμετωπίζουν πίεση, ίσως χρειάζεται να ξαναδούμε τον ρόλο μικρότερων αλλά στρατηγικά τοποθετημένων λιμανιών.
Η Κάρυστος βρίσκεται εκεί που ήταν πάντα.
Ο χάρτης δεν άλλαξε.
Αυτό που άλλαξε είναι ο τρόπος με τον οποίο τον διαβάζουμε.
Και ίσως το ερώτημα δεν είναι αν η Κάρυστος μπορεί να γίνει ξανά πύλη προς τις Κυκλάδες.
Ίσως το ερώτημα είναι αν υπάρχει η βούληση να εξεταστεί ξανά αυτή η δυνατότητα.
Το νέο σκηνικό που διαμορφώνεται, επιβάλλει να εξεταστεί αυτή η επιλογή από όλους τους εμπλεκόμενους παράγοντες.
- - - - -
Διαβάστε επίσης
Όταν η Κάρυστος ήταν το πρώτο λιμάνι στο ταξίδι προς τις Κυκλάδες
0 Σχόλια