 |
| σκίτσο με ΑΙ |
Μια ξεχασμένη ακτοπλοϊκή ιστορία και το ερώτημα μιας χαμένης ευκαιρίας
Υπάρχουν περιοχές που, αν κοιτάξει κανείς τον χάρτη, μοιάζουν προορισμένες να έχουν έναν συγκεκριμένο ρόλο. Η Κάρυστος είναι μία από αυτές καθώς βρίσκεται στο νοτιότερο άκρο της Εύβοιας, απέναντι από τις βόρειες Κυκλάδες. Σε απόσταση που, θαλάσσια, δεν θυμίζει απομακρυσμένο προορισμό αλλά φυσική συνέχεια του νησιωτικού συμπλέγματος.
Του Στρατή Μαζίδη
Η Κάρυστος αποτελεί το πιο κοντινό σημείο στις Κυκλάδες όπου μπορεί κανείς να φτάσει οδικώς. Θυμάμαι κάποτε έναν φίλο από την Ανδρο που μου έλεγε "μα και η Κάρυστος, Κυκλάδες είναι, αν δεις καλά το χάρτη". Πάντως και αν δεν είναι Κυκλάδες, σίγουρα δείχνει σαν μια ανοικτή πόρτα προς αυτές.
Κι όμως, σήμερα η πόλη δεν διαθέτει τακτική ακτοπλοϊκή σύνδεση με τα νησιά του Αιγαίου.
Για πολλούς κατοίκους και επισκέπτες αυτό μοιάζει παράδοξο. Μια περιοχή που βρίσκεται τόσο κοντά στην Άνδρο και στις Κυκλάδες, που διαθέτει λιμάνι, οδική σύνδεση με την υπόλοιπη Εύβοια και πρόσβαση από την ηπειρωτική Ελλάδα, δεν λειτουργεί ως θαλάσσιος κόμβος.
Όμως η ιστορία δείχνει ότι αυτό δεν ήταν πάντα έτσι.
Πριν χαθεί η σύνδεση, υπήρχε ναυτική παράδοση
Η οικογένεια Τόγια, με καταγωγή από την Κάρυστο, δημιούργησε μια από τις χαρακτηριστικές ναυτικές ιστορίες της ελληνικής ακτοπλοΐας. Η δράση της ξεκινά στα τέλη του 19ου αιώνα, όταν ο Κωνσταντίνος Τόγιας ίδρυσε την Ελληνική Ατμοπλοΐα Κωνσταντίνου Τόγια με έδρα την Κάρυστο και μπήκε στη γραμμή του Ευβοϊκού.
Σήμερα συζητάμε αν η Κάρυστος θα μπορούσε να αποκτήσει ακτοπλοϊκό ρόλο.
Όμως πριν από περισσότερο από έναν αιώνα, άνθρωποι από την ίδια την Κάρυστο δημιουργούσαν ακτοπλοϊκή εταιρεία.
Η οικογένεια δεν περιορίστηκε σε τοπικές μεταφορές. Τα πλοία της ταξίδεψαν σε γραμμές που συνέδεαν την Εύβοια με τις Κυκλάδες και άλλα νησιά.
ΑΗ προσπάθεια σύνδεσης της Καρύστου με το Αιγαίο δεν περιορίστηκε μόνο στο παρελθόν. Κατά καιρούς επιχειρήθηκαν νέα ανοίγματα, όπως η γραμμή του ΕΛΕΝΑ Π. του Παγουλάτου από τη Ραφήνα προς Κάρυστο – Γαύριο – Μπατσί – Τήνο, ενώ αργότερα για μικρό διάστημα δραστηριοποιήθηκε και το ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ του Πολέμη. Στη δεκαετία του 1990 ακολούθησαν και τα ιπτάμενα δελφίνια της Ilio Lines.
Για μια περίοδο, το ενδοκυκλαδικό δίκτυο είχε συμπεριλάβει την Κάρυστο στις προσεγγίσεις του. Η πόλη συνδέθηκε δύο φορές την εβδομάδα με νησιά των Κυκλάδων και δημιουργήθηκε μια διαφορετική πραγματικότητα: η Νότια Εύβοια δεν ήταν απλώς ένας τόπος προορισμού για επισκέπτες από την Αθήνα, αλλά μπορούσε να λειτουργήσει και ως πέρασμα προς το Αιγαίο.
Η σύνδεση αυτή δεν ήταν μόνο επιβατική.
Κατά τους καλοκαιρινούς μήνες υπήρχε ενδιαφέρον από ταξιδιώτες που ήθελαν να μετακινηθούν προς τα νησιά, ενώ τους χειμερινούς μήνες η σημασία της μεταφοράς φορτίων και τροφοδοσίας αποκτούσε ιδιαίτερο βάρος.
Η εικόνα αυτή έχει σημασία, γιατί δείχνει ότι η ιδέα μιας σύνδεσης Καρύστου–Κυκλάδων δεν ξεκινά από μια θεωρητική σκέψη. Υπήρξε στην πράξη, δοκιμάστηκε και δημιούργησε μια συγκεκριμένη εμπειρία για την τοπική κοινωνία.
Επί της ουσίας μιλάμε για μια γραμμή χωρίς ιδιαίτερη προβολή κατάφερε να δημιουργήσει κίνηση και να αποκτήσει κοινό.
Ωστόσο σήμερα η Κάρυστος βρίσκεται ένα βήμα από το να τεθεί εκτός του δεύτερου ενδοκυκλαδικού δρομολογίου, αντί να ενταχθεί και στο πρώτο ώστε να συνδεθεί με τη γειτονική Κέα.
Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι μόνο αν μια τέτοια γραμμή θα μπορούσε να λειτουργήσει σήμερα αλλά γιατί μια σύνδεση που επανειλημμένα δοκιμάστηκε και απέδειξε ότι μπορεί να δημιουργήσει κίνηση, αντί να εξελίσσεται και να ενισχύεται, κινδυνεύει ξανά να περιοριστεί κι ενώ πριν λίγα χρόνια το ΥΕΝ διακήρυττε ότι θα αντιμετωπίζει τις
επιδοτούμενες γραμμές όχι ως αγγαρεία, αλλά εργαλεία ανάπτυξης
Η απώλεια αυτής της σύνδεσης άλλαξε και τον ρόλο της Καρύστου.
Η πόλη παρέμεινε ένας σημαντικός προορισμός για την Αττική, με χιλιάδες ανθρώπους να διαθέτουν κατοικίες στην περιοχή και να την επισκέπτονται ιδιαίτερα τους θερινούς μήνες. Παράλληλα, η Νότια Εύβοια διαθέτει παραγωγικές δραστηριότητες και επιχειρήσεις που θα μπορούσαν να συνδεθούν ευκολότερα με τα νησιά.
Παρόλα αυτά, η ακτοπλοϊκή της θέση περιορίστηκε.
Η ιστορία γνωστή. Η Κάρυστος έχασε την απευθείας σύνδεση με τη Ραφήνα και το γειτονικό Μαρμάρι τη διατηρεί αλλά από το καλοκαίρι του 2024 μόνο με ένα πλοίο.
Και εδώ εμφανίζεται μια ενδιαφέρουσα αντίφαση:
Η περιοχή βρίσκεται κοντά στις Κυκλάδες, αλλά οι ταξιδιώτες από τη Στερεά Ελλάδα ή τη Θεσσαλία που θέλουν να φτάσουν στα νησιά εξακολουθούν να κατευθύνονται προς τα μεγάλα λιμάνια της Αττικής, για τα οποία όλοι ισχυρίζονται πως πρέπει να αποσυμφοριστούν.
Μια συζήτηση που αξίζει να ανοίξει...
Η συζήτηση για την ακτοπλοΐα της Νότιας Εύβοιας δεν αφορά μόνο ένα δρομολόγιο.
Αφορά τον ρόλο της περιοχής στον χάρτη των μεταφορών.
Μπορεί η Κάρυστος να αποτελέσει ξανά μια πύλη προς τις Κυκλάδες;
Μπορεί το Μαρμάρι να αποκτήσει έναν ισχυρότερο ρόλο ως σύνδεση με την Αττική;
Μπορεί η Νότια Εύβοια να συνδεθεί καλύτερα όχι μόνο με την Αθήνα, αλλά και με το Αιγαίο;
Τα επόμενα χρόνια η ακτοπλοΐα θα κληθεί να αντιμετωπίσει νέα δεδομένα: αυξημένο κόστος καυσίμων, ανάγκη για οικονομικότερες διαδρομές, αναζήτηση νέων αγορών και καλύτερη αξιοποίηση του στόλου.
Ίσως λοιπόν αξίζει να ξαναδούμε μια παλιά ιδέα με νέα μάτια.
Μερικές φορές οι χαμένες ευκαιρίες δεν χάνονται επειδή δεν υπήρχαν. Χάνονται επειδή σταμάτησαν να συζητιούνται.
0 σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.